Chọn trường đại học theo ý thích hay theo điều kiện gia đình?
Chuyện về học sinh chọn một trường đại học có mức học phí khoảng 50 triệu đồng mỗi năm trong khi thu nhập cha mẹ chưa đến 10 triệu đồng mỗi tháng, thu hút nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội.
.jpg)
Thí sinh đến tham gia Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026 do Báo điện tử Tuổi Trẻ và các đơn vị phối hợp tổ chức tại Trường ĐH Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM - Ảnh: DUYÊN PHAN
Người cho rằng người trẻ cần được theo đuổi ước mơ của mình, bởi giáo dục là một khoản đầu tư xứng đáng. Người khác lại băn khoăn liệu một quyết định như vậy có vô tình đặt lên vai cha mẹ một gánh nặng quá lớn?
Ước mơ nhưng không xa rời thực tế
Ở tuổi 18, ai cũng có quyền mơ về một giảng đường đẹp, một môi trường học tập hiện đại hay một ngành học mà mình yêu thích. Thế nhưng, ước mơ luôn cần đi cùng với hoàn cảnh thực tế gia đình.
Mức học phí 50 triệu đồng mỗi năm với nhiều gia đình, đó có thể tương đương thu nhập nửa năm, thậm chí cả năm.
Nếu cộng thêm tiền thuê trọ, sinh hoạt, sách vở, đi lại và những khoản phát sinh khác, chi phí cho bốn năm đại học có thể lên đến vài trăm triệu đồng. Đó là số tiền không phải gia đình nào cũng có thể chuẩn bị sẵn.
Học đại học là chặng đường ít nhất bốn năm. Nếu gia đình phải chật vật ngay từ học kỳ đầu, liệu những năm tiếp theo sẽ ra sao?
Để giảm gánh nặng cho cha mẹ, không ít sinh viên phải vừa học vừa làm thêm, thậm chí làm quá sức. Có người làm ca đêm, sáng đến giảng đường trong tình trạng thiếu ngủ. Có người giữa chừng xin bảo lưu kết quả học tập vì gia đình không còn khả năng đóng học phí.
Những câu chuyện ấy không hiếm. "Mạnh dạn theo đuổi đam mê" nhưng phải tùy vào điều kiện thực tế mới có thể học tốt nhất?
Nhiều người vẫn mặc định rằng học trường học phí cao đồng nghĩa với cơ hội nghề nghiệp tốt hơn. Thực tế, điều quyết định thành công của một sinh viên không chỉ nằm ở tên trường danh tiếng hay trường học phí cao, mà còn ở năng lực, sự chủ động và tinh thần học hỏi.
Đầu tư cho đại học là xứng đáng, nhưng cần cân nhắc kỹ?
Không ít người chọn học trường học phí vừa túi tiền cha mẹ và thành công đến từ việc họ tự học hỏi kiến thức, kỹ năng trong khi học và cả sau khi tốt nghiệp đại học. Chọn trường đại học, chỉ là việc khởi đầu, chứ không phải đích đến thành công.
Có một điều mà nhiều người trẻ chưa thực sự hiểu hết, đó là phía sau mỗi đồng học phí là những ngày làm việc vất vả của cha mẹ.
Có người cha tăng ca đến khuya, có người mẹ dậy từ ba giờ sáng ra chợ. Có gia đình phải cắt giảm mọi khoản chi tiêu để dành tiền cho con ăn học.
Cha mẹ thường không kể những khó khăn ấy, bởi họ luôn muốn con yên tâm học tập, nhưng sự im lặng ấy không có nghĩa là gánh nặng không tồn tại.
Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng, mỗi người trẻ có con đường riêng để bước tới tương lai. Không ai có quyền phán xét lựa chọn của người khác chỉ qua vài dòng chia sẻ trên mạng xã hội.
Tuy nhiên cuộc tranh luận ấy cũng nhắc nhở một điều quan trọng, rằng giáo dục là khoản đầu tư đáng giá, nhưng mọi khoản đầu tư đều cần được tính toán kỹ càng.
Và có lẽ, bài học đầu tiên của tuổi mười tám không chỉ là chọn ngành hay chọn trường, mà còn là học cách cân bằng giữa ước mơ của bản thân với trách nhiệm dành cho gia đình.
Vì thế, trước khi đặt bút xác nhận nguyện vọng, điều người trẻ nên cân nhắc không chỉ là "mình thích trường nào", mà còn là "gia đình mình có thể đồng hành với lựa chọn ấy đến đâu".
Một quyết định được đưa ra sau khi đã trò chuyện thẳng thắn với cha mẹ, tính toán các phương án tài chính và chuẩn bị cho những tình huống phát sinh sẽ luôn vững vàng hơn một lựa chọn chỉ dựa trên cảm xúc.
Tiết kiệm tiền khi chọn trường, tại sao không?
Nên chọn trường theo nguyện vọng cá nhân hay chọn ngôi trường phù hợp với điều kiện kinh tế của gia đình? Đây không chỉ là bài toán của riêng một học sinh, mà là thực tế của nhiều gia đình Việt Nam mỗi mùa xét tuyển đại học.
Hiện nay, nhiều trường hợp đại học công lập có chương trình đào tạo chất lượng, chi phí vừa phải. Bên cạnh đó, nhiều trường có nhiều học bổng giá trị cho nhiều ngành học.
Học bổng, chương trình trao đổi, các khóa học trực tuyến hay chứng chỉ nghề nghiệp cũng mở ra rất nhiều cơ hội để người trẻ chọn lựa sao khi rời trường phổ thông.
Chọn một trường học phí "mềm", thời gian đào tạo ngắn hơn (có thể bậc cao đẳng hoặc một vài khóa học kỹ năng) để tiết kiệm chi phí cho gia đình và có thể có việc làm sớm hơn, tại sao không?
CÁ NHÂN CÓ NHU CẦU TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP VUI LÒNG ĐĂNG KÝ:
Bài viết khác
Học đại học cho mình hay cho sĩ diện của cha mẹ?
Ngày đăng: 07/08/2026 - Lượt xem: 11
Học đại học cho mình hay cho sĩ diện của cha mẹ?
Xem thêm [+]Cha mẹ hãy mỉm cười trước khi hỏi con về bài học
Ngày đăng: 07/08/2026 - Lượt xem: 14
Giờ tan trường, người ta dễ dàng nghe những câu hỏi quen thuộc: Hôm nay có được phiếu bé ngoan không, nhưng lại quên hỏi về cảm xúc, hạnh phúc về ngày đi học của con.
Xem thêm [+]Nghiên cứu: Dùng mạng xã hội sớm, trẻ học kém hơn ở môn toán và đọc hiểu
Ngày đăng: 07/08/2026 - Lượt xem: 11
Nghiên cứu: Dùng mạng xã hội sớm, trẻ học kém hơn ở môn toán và đọc hiểu
Xem thêm [+]Trẻ đang bị 'giữ chân' trên mạng xã hội ra sao?
Ngày đăng: 07/08/2026 - Lượt xem: 13
Trẻ đang bị 'giữ chân' trên mạng xã hội ra sao?
Xem thêm [+]Cuộc chiến xin việc của du học sinh Việt ở Mỹ
Ngày đăng: 06/08/2026 - Lượt xem: 16
Cuộc chiến xin việc của du học sinh Việt ở Mỹ
Xem thêm [+]Sinh viên kinh tế 'không lo thiếu việc', lương khởi điểm tới 20 triệu
Ngày đăng: 06/08/2026 - Lượt xem: 23
Sinh viên kinh tế 'không lo thiếu việc', lương khởi điểm tới 20 triệu
Xem thêm [+]Khi AI thay đổi thị trường việc làm: Chuẩn bị gì cho ngành nghề tương lai?
Ngày đăng: 05/08/2026 - Lượt xem: 30
Khi AI thay đổi thị trường việc làm: Chuẩn bị gì cho ngành nghề tương lai?
Xem thêm [+]Vừa tốt nghiệp, có sinh viên thu nhập hàng trăm triệu đồng
Ngày đăng: 05/08/2026 - Lượt xem: 32
Vừa tốt nghiệp, có sinh viên thu nhập hàng trăm triệu đồng
Xem thêm [+]Vừa học văn hóa vừa học nghề, học sinh được miễn học phí “kép"
Ngày đăng: 05/08/2026 - Lượt xem: 31
Vừa học văn hóa vừa học nghề, học sinh được miễn học phí “kép"
Xem thêm [+]Danh mục ngành nghề
Góc cuộc thi
- Không thi thực hành trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2021-2022
- Học sinh Việt vô địch cuộc thi Tin học văn phòng thế giới
- Sinh viên văn hóa đạt giải Nhất cuộc thi về ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo
- [Nghề nào cho em] Năng lực bản thân - Vũ khí của sự khác biệt
- [Nghề nào cho em] Đơn phương nghề báo
- [Nghề nào cho em] Ước mơ hay xu thế - lựa chọn con đường phía trước
- [Nghề nào cho em] Hành trình của những giấc mơ
- [Nghề nào cho em] Đại học có phải con đường duy nhất để dẫn đến thành công

.jpg)







