Kỹ năng giải quyết vấn đề

Để giải quyết “tận gốc” ta phải thực sự xác định được đâu là vấn đề cốt lõi, là nguyên nhân chứ không phải là những “triệu chứng”, hiện tượng hay tình huống.

Để xác định vấn đề cốt lõi, chúng ta hãy bắt đầu từ kết quả cuối cùng và truy ngược lại bằng cách sử dụng liên tục câu hỏi TẠI SAO. Ta cần phải lặp đi lặp lại “tại sao” nhiều lần cho đến khi nguồn gốc vấn đề hiển hiện. Bạn sẽ nhận ra nguyên nhân sâu xa của vấn đề khi bạn đặt câu hỏi tại sao cuối cùng, vì nó sẽ không logic nếu tiếp tục hỏi tại sao.

Với những tình huống thông thường, trong khoảng 5 câu hỏi tại sao sẽ giúp bạn thấy được nguyên nhân sâu xa này, tuy nhiên những tình huống phức tạp hơn sẽ cần nhiều câu hỏi tại sao hơn.

kỹ năng giải quyết vấn đề

- Sử dụng các phương pháp ĐỘNG NÃO (Brainstorm), để khuyến khích những ý kiến bất ngờ, ngộ nghĩnh, thậm chí những ý tưởng bị coi là điên rồ của bản thân và người khác.

Nếu bạn muốn khuyến khích sự sáng tạo và làm phát sinh nhiều giải pháp sáng tạo hơn thì bạn cần phải sẵn sàng thỏa được 4 tiêu chí sau:

✔️Sẵn sàng tiếp thu mọi ý kiến

✔️Chấp nhận rủi ro

✔️Kêu gọi người khác tham gia

✔️Chấp nhận phê bình

- Xây dựng các tiêu chí đánh giá cho các phương án là việc làm khó, tùy từng vấn đề khác nhau mà người ta thiết kế các tiêu chí đánh giá khác nhau. Tổng quan nhất có thể có các tiêu chí sau: lợi ích, nguồn lực, thời gian, tính khả thi, rủi ro, v.v.

Trong số đó, hai tiêu chí quan trọng cần lưu tâm hơn cả là:

✔️Lợi ích: Liệu giải pháp này sẽ hiệu quả như thế nào, mức độ mong muốn thay đổi khi thực hiện giải pháp. Liệu vấn đề được cải thiện tới mức nào khi thực hiện giải pháp này.

✔️Rủi ro: xem xét những rủi ro liên quan đến kết quả mong đợi, những rủi ro có thể xảy ra và mức độ thiệt hại được đo lường như thế nào?

Sau khi hoàn tất các bước phân tích, đánh giá, lên kế hoạch, đừng quên theo sát chương trình hành động trong suốt quá trình triển khai để kịp thời phát hiện những vấn đề mới nảy sinh hoặc điểm sai sót, không phù hợp; từ đó đưa ra điều chỉnh phù hợp nhằm đảm vấn đề được giải quyết triệt để, hiệu quả.

Viện Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng, ĐH Tài chính - Marketing.