Ngành học độc lạ thuộc nhóm ít nguy cơ thất nghiệp tại Việt Nam, âm thầm giữ giá trị hàng tỷ USD cho nông sản

Giữa bối cảnh trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động, nhiều thí sinh ngày càng quan tâm đến những ngành học có tính ứng dụng thực tiễn cao và ít chịu tác động bởi các biến động ngắn hạn của nền kinh tế. Bên cạnh những lĩnh vực quen thuộc như công nghệ, y dược hay logistics, vẫn có những ngành học tuy ít được nhắc đến nhưng lại giữ vai trò không thể thiếu trong đời sống và sản xuất.

Một trong số đó là Công nghệ sau thu hoạch - ngành học gắn liền với hành trình của nông sản từ khi rời khỏi đồng ruộng cho đến khi xuất hiện trên kệ siêu thị hoặc được xuất khẩu ra thế giới. Với lợi thế là quốc gia nông nghiệp và liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu về xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản, Việt Nam đang có nhu cầu lớn về nguồn nhân lực được đào tạo bài bản trong lĩnh vực này. Chính vì vậy, Công nghệ sau thu hoạch được giá là ngành học có cơ hội việc làm ổn định và ít nguy cơ thất nghiệp trong tương lai.

Ngành Công nghệ sau thu hoạch là gì?

Công nghệ sau thu hoạch là ngành học nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật, công nghệ và quy trình nhằm bảo quản, chế biến, vận chuyển và phân phối nông sản sau khi thu hoạch. Mục tiêu của ngành là hạn chế tối đa tổn thất về số lượng và chất lượng nông sản, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng.

Trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới, việc giảm thất thoát sau thu hoạch được xem là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Ngành Công nghệ sau thu hoạch vì thế giữ vai trò kết nối giữa sản xuất nông nghiệp, công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.

Ngành Công nghệ sau thu hoạch học gì?

Sinh viên theo học ngành Công nghệ sau thu hoạch được trang bị nền tảng kiến thức về sinh học, hóa học, vi sinh vật, công nghệ thực phẩm và kỹ thuật bảo quản nông sản. Bên cạnh đó là các học phần chuyên sâu liên quan đến quá trình xử lý, bảo quản và chế biến sản phẩm sau thu hoạch.

Trong chương trình đào tạo, sinh viên thường được học các môn như sinh lý nông sản sau thu hoạch, công nghệ bảo quản rau quả, công nghệ bảo quản ngũ cốc, kiểm soát chất lượng nông sản, công nghệ chế biến thực phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm, quản lý chuỗi cung ứng nông sản, logistics nông nghiệp và các hệ thống kho lạnh.

Ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên còn được thực hành trong phòng thí nghiệm, cơ sở chế biến thực phẩm, doanh nghiệp sản xuất và các trung tâm nghiên cứu nhằm tiếp cận trực tiếp với quy trình bảo quản và xử lý nông sản hiện đại.

Cơ hội việc làm và mức lương

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên ngành Công nghệ sau thu hoạch có thể làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản; các công ty thực phẩm; hệ thống kho lạnh; trung tâm kiểm định chất lượng; viện nghiên cứu; cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và an toàn thực phẩm.

Một số vị trí phổ biến gồm kỹ sư công nghệ sau thu hoạch, chuyên viên quản lý chất lượng (QA/QC), chuyên viên nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D), kỹ sư bảo quản nông sản, chuyên viên kiểm nghiệm thực phẩm, chuyên viên logistics nông nghiệp hoặc cán bộ kỹ thuật tại các nhà máy chế biến thực phẩm.

Mức lương khởi điểm của sinh viên mới ra trường thường dao động từ khoảng 8-12 triệu đồng/tháng tùy doanh nghiệp, khu vực và năng lực cá nhân. Với những người có kinh nghiệm từ 3-5 năm hoặc làm việc tại các doanh nghiệp xuất khẩu lớn, mức thu nhập có thể đạt từ 15-25 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn ở các vị trí quản lý hoặc chuyên gia kỹ thuật.

Học ngành Công nghệ sau thu hoạch ở đâu tại Việt Nam?

Hiện nay, số lượng trường đào tạo chuyên ngành Công nghệ sau thu hoạch không nhiều, nhưng đều là những cơ sở có thế mạnh trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ thực phẩm và khoa học ứng dụng.

Năm 2025, nhiều trường đại học tiếp tục tuyển sinh ngành Công nghệ sau thu hoạch hoặc các ngành gần thuộc nhóm công nghệ thực phẩm, bảo quản và chế biến nông sản. Điểm chuẩn nhìn chung thuộc nhóm trung bình khá so với mặt bằng chung các ngành kỹ thuật và công nghệ.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhóm ngành liên quan đến công nghệ thực phẩm và chế biến có mức điểm chuẩn từ khoảng 21 điểm theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025.

Tại Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, các ngành thuộc khối nông nghiệp và công nghệ thực phẩm có mức điểm chuẩn dao động từ khoảng 16-24 điểm tùy ngành và phương thức xét tuyển.

Do mỗi trường có thể tuyển sinh dưới tên ngành riêng hoặc gộp vào các nhóm ngành công nghệ thực phẩm, chế biến và bảo quản nông sản, thí sinh nên theo dõi đề án tuyển sinh hằng năm của từng trường để có thông tin chính xác nhất.

Theo Nhật Linh