Tuyển sinh đại học năm 2026 thay đổi như thế nào?

Quy chế tuyển sinh đại học từ năm 2026 siết chặt nhiều khâu quy định điểm sàn cho mọi phương thức xét tuyển, giới hạn số nguyện vọng, nâng điều kiện xét học bạ, giảm ưu thế IELTS...

Quy chế tuyển sinh đại học từ năm 2026 đặt ra hàng loạt thay đổi đáng chú ý, tác động trực tiếp đến thí sinh cũng như chiến lược tuyển sinh của các trường đại học.

So với những năm trước, tuyển sinh 2026 chặt chẽ hơn, công bằng hơn, nâng chuẩn đầu vào, đồng thời yêu cầu thí sinh phải xác định sớm và rõ ràng con đường học tập của mình.

Dưới 15 điểm mất cơ hội vào đại học

Từ năm 2026, thí sinh bắt buộc phải đạt tối thiểu 15 điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp 3 môn mới đủ điều kiện xét tuyển đại học.

Đây là ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) mới được quy định trong Quy chế tuyển sinh đại học và cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non, áp dụng từ năm 2026.

Bên cạnh mức sàn chung 15 điểm, Quy chế cũng quy định ngưỡng đầu vào riêng đối với các chương trình đào tạo giáo viên, chương trình thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề và chương trình thuộc lĩnh vực pháp luật.

Theo đó, với phương thức không sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc phương thức kết hợp, thí sinh vào ngành Sư phạm và Luật phải đạt học lực lớp 12 xếp loại giỏi và tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp đạt từ 18 điểm trở lên.

Đối với lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, ngưỡng yêu cầu cao hơn là 20 điểm trở lên.

Riêng ngành Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học, Kỹ thuật phục hồi chức năng được áp dụng mức sàn 16,5 điểm.

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (Ảnh: Trịnh Nguyễn).

Giới hạn số nguyện vọng tối đa

Khác biệt đầu tiên nằm ở số nguyện vọng đăng ký xét tuyển tối đa. Mỗi thí sinh chỉ được đăng ký 15 nguyện vọng.

Trong nhiều năm qua, việc cho phép đăng ký số lượng lớn nguyện vọng khiến không ít thí sinh rải hồ sơ, đăng ký nhiều ngành, nhiều trường để tăng cơ hội trúng tuyển, kể cả khi chưa xác định rõ mục tiêu học tập dài hạn.

Với giới hạn mới, thí sinh buộc phải xây dựng chiến lược nguyện vọng có tính toán hơn, cân nhắc kỹ giữa năng lực, sở thích và triển vọng nghề nghiệp.

Việc chọn ngành, chọn trường sẽ không còn là bài toán thử vận may, mà trở thành một quyết định mang tính cam kết sớm hơn đối với tương lai.

Học bạ không còn là “cửa dễ”

Thay đổi lớn thứ ba là việc siết chặt phương thức xét tuyển bằng học bạ thông qua điều kiện xét đủ 6 học kỳ của 3 năm lớp 10, 11, 12. Trong đó, tổ hợp 3 môn xét tuyển bắt buộc phải có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.

Trường hợp môn học trong tổ hợp xét tuyển không học đủ 6 học kỳ cấp THPT do thay đổi lựa chọn môn học, Bộ cho phép sử dụng kết quả học tập môn học khác gần lĩnh vực thay thế.

Thí sinh có IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm (Ảnh: Mỹ Hà).

IELTS giảm "quyền lực”

Cũng theo quy chế tuyển sinh mới, Bộ GD&ĐT siết chặt sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, trong đó IELTS tuy vẫn được quy đổi và cộng điểm nhưng ưu thế không còn vượt trội như những mùa tuyển sinh trước.

Chứng chỉ IELTS được xếp vào nhóm điểm khuyến khích với mức cộng tối đa 1,5 điểm trên thang 30. Nqoài ra, các trường đại học phải xây dựng bảng quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm 10 với ít nhất 5 mức chênh lệch. Điều này chấm dứt tình trạng “cào bằng” khi nhiều trường trước đây quy đổi IELTS 5.0, 6.0 hay thậm chí 9.0 cùng về một mức điểm cao.

Tinh gọn phương thức xét tuyển

Năm nay, Bộ chỉ cho phép mỗi trường đại học sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển. Điều này sẽ giúp giảm sự quá tải và rối loạn của hệ thống tuyển sinh khi lọc ảo.

Bên cạnh đó, khi số phương thức được tinh gọn, thí sinh sẽ dễ theo dõi, dễ so sánh và dễ xây dựng chiến lược phù hợp với thế mạnh của bản thân. Tuy nhiên, đi kèm với sự đơn giản này là yêu cầu cao hơn về sự chủ động, thí sinh không thể “thử mọi cánh cửa”, mà phải lựa chọn phương thức phù hợp ngay từ đầu.

Ngành Sư phạm chỉ nhận thí sinh đặt nguyện vọng ưu tiên cao

Khác biệt thứ năm là quy định đối với khối ngành đào tạo giáo viên. Thí sinh có nguyện vọng xét tuyển vào ngành Sư phạm hoặc Giáo dục mầm non chỉ được đăng ký ở thứ tự nguyện vọng từ 1 đến 5. Nếu đăng ký từ nguyện vọng thứ 6 trở đi, hệ thống sẽ không ghi nhận kết quả trúng tuyển.

Quy định này thể hiện quan điểm rõ ràng của Bộ GD&ĐT: Sư phạm không nên là lựa chọn dự phòng, mà là một ngành học đòi hỏi sự cam kết và động cơ nghề nghiệp đủ mạnh.

Bên cạnh yêu cầu về thứ tự nguyện vọng, các điều kiện đầu vào đối với ngành đào tạo giáo viên vẫn được giữ ở mức cao. Thí sinh xét tuyển theo phương thức không thuần túy dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT phải đạt học lực giỏi trở lên và tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp theo tổ hợp xét tuyển từ 18 điểm. Với các ngành có thi năng khiếu, ngưỡng đầu vào thấp hơn nhưng vẫn kèm điều kiện chặt chẽ.

Theo Bộ GD&ĐT, các điều chỉnh trong dự thảo quy chế mới được xây dựng trên nguyên tắc bảo đảm công bằng, minh bạch, có lộ trình phù hợp, nâng cao chất lượng đầu vào nhưng đồng thời giảm áp lực xã hội và hướng tới sự ổn định, bền vững của công tác tuyển sinh.

Theo Dân trí