3 bước để lao động khởi động lại khi mất việc tuổi trung niên

Trong biến động của thị trường lao động, nhân sự ở độ tuổi trung niên (35 - 45 tuổi) trở thành nhóm chịu nhiều ảnh hưởng nhất.

Nhiều lao động mất việc tuổi trung niên khi thị trường lao động có nhiều thay đổi và đòi hỏi mới. Ảnh: Quỳnh Chi

Theo Công ty Anphabe, mất việc ở bất kỳ độ tuổi nào cũng khó khăn, nhưng với những người đã đi một chặng đường dài, từng giữ vị trí ổn định hoặc quản lý, thì cú sốc này thường nặng nề hơn gấp bội. Bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến tài chính, mà còn là sự lung lay của “cái tôi nghề nghiệp” - thứ vốn gắn liền với danh tính của mỗi người.

Khi lao động quen được nhìn nhận qua công việc: là một quản lý được tin cậy, một chuyên gia đầu ngành hay ít nhất là một cá nhân có vị trí vững vàng trong tổ chức, lúc mất việc, không ít người lập tức rơi vào trạng thái khủng hoảng. Ngay sau đó, những câu hỏi: Mình là ai nếu không còn công việc này; mình còn giá trị gì khi AI lên ngôi và thế hệ trẻ đang làm chủ cuộc chơi… luôn thường trực.

Tuy nhiên, mất việc không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với năng lực yếu kém. Trong hầu hết các trường hợp, đây là hệ quả của việc tổ chức thay đổi định hướng chứ không phải vì nhân sự không còn giá trị.

Doanh nghiệp khi buộc phải tái cấu trúc, thường sẽ giữ lại những người phù hợp nhất với con đường mới chứ không phải những người gắn bó lâu năm nhất hay làm việc chăm chỉ nhất. Điều này có thể gây tổn thương, nhưng lại phản ánh thực tế khách quan của môi trường kinh doanh: yếu tố “phù hợp” quan trọng không kém - thậm chí quan trọng hơn - yếu tố “giỏi”.

Nhìn từ khía cạnh tích cực, sự thay đổi này có thể trở thành chất xúc tác buộc lao động trung niên phải tự hỏi: “Giá trị cốt lõi của mình thực sự nằm ở đâu?”.

Công ty Anphabe khuyến nghị 3 bước để lao động trung niên khởi động lại hành trình nghề nghiệp.

Tạm dừng nhưng không đứng yên trong sợ hãi

Mất việc là một biến cố, nhưng cũng là cơ hội để chúng ta nhìn lại. Thay vì cuống cuồng tìm công việc mới chỉ để lấp khoảng trống, hãy cho phép mình một khoảng dừng - đủ để hít thở, bình tĩnh và xác định lại hướng đi.

Điều quan trọng nhất là không để nỗi sợ hãi chi phối, vì càng sợ hãi, chúng ta càng dễ đưa ra lựa chọn vội vàng, thiếu phù hợp.

Khởi động lại từ thế mạnh thật sự

Một trong những sai lầm phổ biến nhất của nhân sự trung niên khi mất việc là cố “copy” lại hành trình cũ. Nhưng thực tế, thị trường thay đổi, nhu cầu thay đổi, và bản thân chúng ta cũng đã thay đổi.

Điều cần làm là quay về thế mạnh cốt lõi: Kỹ năng nào bạn tin rằng mình vượt trội hơn 90% số đông ngoài kia; điều gì bạn từng chia sẻ khiến người khác thốt lên “wow, quá hữu ích, quá truyền cảm hứng”; việc gì khiến bạn hăng say làm, kể cả khi thu nhập từ đó chưa cao ngay lập tức?...

Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ mở ra manh mối để bạn tái định vị chính mình trên thị trường.

Làm lại, nhưng không từ số 0

Điểm thuận lợi của nhân sự trung niên là có vốn sống và kinh nghiệm dày dặn - đây chính là lợi thế cạnh tranh so với những thế hệ trẻ hơn. Nhiều người đã thành công khi trở thành người đào tạo/huấn luyện trong lĩnh vực chuyên môn của mình; chuyển sang freelance hoặc tư vấn độc lập, vừa linh hoạt vừa chủ động tài chính; học thêm và chuyển ngành, tận dụng tư duy đã tích lũy để mở ra cánh cửa mới hoặc mạnh dạn khởi nghiệp với ý tưởng ấp ủ từ lâu, nay có cơ hội thực hiện.

Điều quan trọng là, mỗi lựa chọn không phải là bắt đầu từ “số 0 tròn trĩnh”, mà là xây dựng từ nền tảng đã có - vốn kinh nghiệm, mạng lưới quan hệ, kỹ năng và sự trưởng thành đã được rèn luyện suốt nhiều năm.

Theo báo Lao động