3 thói quen của người thông minh bị nhầm là lười biếng

Một số nghiên cứu tâm lý và thần kinh học cho thấy những người có khả năng nhận thức tốt thường duy trì các thói quen dễ bị hiểu nhầm là “lười biếng”.

Dưới đây là ba thói quen thường gặp ở nhóm người này, theo tổng hợp của Tiến sĩ tâm lý học Mark Travers (Mỹ) và một số nghiên cứu khoa học quốc tế.

Tránh làm việc nặng

Theo Mark Travers, ở góc nhìn thông thường, né tránh nhiệm vụ khó hoặc phức tạp bị xem là thiếu nỗ lực. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, đây là biểu hiện của tư duy tối ưu hóa. Người thông minh thường tìm giải pháp nhàn hạ hơn như tự động hóa, đơn giản hóa quy trình hoặc loại bỏ các bước không cần thiết.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Neuroscience & Biobehavioral Reviews chỉ ra người thông minh thường có mức độ kích hoạt não bộ thấp hơn khi thực hiện các nhiệm vụ nhận thức. Nói cách khác, não bộ của họ hoạt động tiết kiệm năng lượng và hiệu quả hơn người khác.

Điều này có nghĩa trong môi trường làm việc, nhóm người thông minh thường tập trung vào việc cải tiến hệ thống thay vì chỉ hoàn thành công việc theo quy trình sẵn có.

Ảnh: careerealism.com

Ưu tiên giấc ngủ

Ngủ nướng hoặc ngủ trưa thường bị gắn với sự thiếu kỷ luật. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu về giấc ngủ cho thấy đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với hiệu suất nhận thức.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports đã xem xét mối quan hệ giữa trí thông minh linh hoạt và kiểu ngủ, cụ thể là hiện tượng "sóng não trong giấc ngủ" (sleep spindles). Đây là những đợt hoạt động não bộ xuất hiện trong một số giai đoạn nhất định của giấc ngủ, đóng vai trò cốt lõi trong củng cố trí nhớ và khả năng tiếp thu kiến thức mới.

Điều này giúp giải thích vì sao giấc ngủ đầy đủ có liên quan trực tiếp đến khả năng tập trung, ghi nhớ và ra quyết định. Ở chiều ngược lại, thiếu ngủ có thể làm suy giảm đáng kể hiệu suất tư duy, khả năng kiểm soát cảm xúc và tốc độ xử lý thông tin.

Vì vậy, một số người có xu hướng duy trì thói quen ngủ đủ giấc, thậm chí ngủ trưa đều đặn, không xem đây là sự nuông chiều bản thân mà là cách bảo toàn hiệu suất hoạt động của não bộ.

Bỏ qua những điều không đáng

Trong nhiều môi trường, sự phản ứng nhanh và tham gia vào mọi tranh luận thường được đánh giá cao. Tuy nhiên, việc lựa chọn không phản ứng trong nhiều trường hợp lại là biểu hiện cao cấp của trí tuệ cảm xúc (EQ).

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Public Health, người EQ cao sở hữu khả năng quản lý căng thẳng tốt hơn nhờ cơ chế "tách rời tâm lý" (psychological detachment).

Đây là năng lực tạm thời giữ bản thân không bị ảnh hưởng bởi các tác nhân gây áp lực từ môi trường xung quanh, đặc biệt là sau giờ làm việc. Khả năng này liên quan mật thiết đến sức khỏe tinh thần bền vững và chỉ số hạnh phúc tổng thể.

Đôi khi làm vậy khiến họ bị cho là thờ ơ. Tuy nhiên, theo tiến sĩ Mark, ở góc độ quản lý năng lượng tinh thần, đây là một lựa chọn có chủ đích nhằm tập trung vào những mục tiêu quan trọng hơn.

Các chuyên gia cho rằng không nên đồng nhất những thói quen trên với "trí thông minh" một cách tuyệt đối. Mỗi hành vi đều phụ thuộc vào bối cảnh, môi trường làm việc và đặc điểm cá nhân.

Tuy vậy, điểm chung có thể thấy là những người có xu hướng tối ưu hóa nhận thức thường quan tâm đến việc sử dụng năng lượng một cách hiệu quả, thay vì duy trì trạng thái bận rộn liên tục.

Nhật Minh (Theo Psychology Today)