Chọn ngành học là đầu tư cho tương lai: Chọn yêu thích hay 'hot'?
Không ít học sinh lớp 12 không biết phải lựa chọn ngành nghề như thế nào. Họ phân vân giữa chọn nghề 'hot' để học hay theo đuổi nghề mà bản thân yêu thích.
Muốn học nghề yêu thích mà ngành kia “hot” hơn!

Một khảo sát nhỏ của người viết dành cho 12 học sinh (HS) THPT ở Q.3, TP.HCM cho thấy không ít HS lựa chọn ngành nghề theo kiểu tùy hứng.
Quang Khải, HS Trường THPT Lê Quý Đôn, cho biết: “Em thấy ngành công nghệ thông tin rất “hot”, nên cuối năm 11 em muốn học ngành ấy. Nhưng giờ thấy ngành tâm lý có vẻ “hot” hơn nên em đang lựa chọn lại”. Hỏi Khải thực sự yêu thích ngành nghề nào, thì câu trả lời lại là: “Em đam mê những ngành liên quan kinh tế”.
Không ít HS cũng tương tự như Khải. Khả Di, HS Trường THPT Marie Curie, kể: “Bản thân muốn học ngành luật thương mại quốc tế của Trường ĐH Ngoại thương. Nhưng gia đình lại hướng học ngành răng hàm mặt của Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Tuy nhiên, hai ngành này có vẻ không nằm trong tốp các ngành “hot” trong thời gian tới, không được săn đón nhiều trong thời 4.0 nên chẳng biết phải chọn ngành nào”.
Bên cạnh việc lựa chọn ngành nghề vì cho rằng ngành “hot” thì có những HS chỉ muốn được học ĐH cùng bạn bè THPT, thế nên chọn nghề theo... quyết định của bạn bè.
Thạc sĩ Đào Lê Hòa An, giảng viên Học viện Cán bộ TP.HCM, cho rằng đây là câu chuyện khá phổ biến hiện nay. “Tuy nhiên, HS cần hiểu rằng mỗi người là một cá thể độc nhất với những tính cách, năng lực, sở trường hoàn toàn khác nhau. Chính vì thế, hãy bình tĩnh ngẫm lại những thế mạnh, ưu điểm, những khuyết điểm của bản thân, kết hợp làm những bài kiểm tra tính cách, năng lực, nhờ bạn bè, thầy cô, ba mẹ... nhận xét về những điểm mạnh và yếu. Từ đó các em sẽ có một cái nhìn khách quan nhất về bản thân. Đối chiếu với những yêu cầu của ngành để có thể chọn cho mình một “bến đỗ” phù hợp nhất”, ông An hướng dẫn.
Ba đỉnh tam giác lựa chọn ngành nghề

Thạc sĩ Đào Lê Hòa An cho rằng HS hãy tưởng tượng giống một chiếc chảo, ngành nghề HS học là một chiếc bếp điện từ. Nếu chất liệu của chảo không phù hợp thì là sẽ không thể hấp thụ được “từ trường” do bếp phát ra và chắc chắn là sẽ vô dụng mặc dù bếp có “hot” như thế nào.
“Việc chọn một ngành nghề quá “hot”, nhưng bản thân không có đủ tố chất để chịu được độ “hot” đó thì chắc chắn kết quả sẽ không thể tốt đẹp. Thêm một yếu tố nữa để các bạn cân nhắc, liệu ngành nghề bạn đang cho là “hot” ở hiện tại, 4 năm nữa sau khi ra trường liệu có còn “hot”, hay sẽ trở nên quá tải? Coi chừng ngành “hot” sẽ mau “lạnh” và “đông cứng” việc làm”, ông An nói.
Ông An chia sẻ: “Ba đỉnh trong tam giác chọn nghề gồm có: Năng lực bản thân - đam mê, sở thích bản thân - yêu cầu, nhu cầu của xã hội. Nếu một trong ba đỉnh của tam giác đó bị chênh thì rất có nguy cơ bạn sẽ khó theo được đến cùng, hoặc sau này ra làm việc rất khó thăng tiến và chạm đến đỉnh cao nghề nghiệp. Không có ngành nghề “hot”, chỉ có con người “hot” mà thôi”.
Coi chừng sai một li, đi một dặm

Còn theo tiến sĩ tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM), có hàng ngàn bạn trẻ trượt dài cả cuộc đời và sống trong chán nản chỉ vì chọn sai bước đi đầu tiên. Chọn nhầm ngành nghề đúng nghĩa là "sai một li, đi một dặm".
“Chọn sai nghề, học sai ngành làm lãng phí công sức đào tạo của nhà trường, lãng phí nguồn lực của xã hội, mệt mỏi cho cha mẹ và đau khổ nhất chính là HS”, ông Hiếu nhận định. Theo ông Hiếu, cuối năm lớp 11, HS phải có quyết định về nghề nghiệp để năm lớp 12 định hướng cho việc ôn luyện và tìm trường.
Ông An thì cho rằng việc chọn nghề cũng giống như chọn vợ, chồng. Bởi có thể sẽ phải sống với ngành nghề đó suốt cả đời. Chọn sai “vợ hoặc chồng” thì có rất nhiều hậu quả. Vì thế, hãy suy nghĩ và chọn lựa thật kỹ từ hôm nay. Tận dụng các thông tin đã tìm hiểu, so sánh, đối chiếu thật cặn kẽ để có những lựa chọn phù hợp. Đừng để sống một cuộc đời “giá như”.
Minh Hằng
Theo Thanh Niên
Bài viết khác
4 bài học khi làm công việc bạn không thích
Ngày đăng: 07/07/2026 - Lượt xem: 14
Bất kỳ ai cũng mong muốn được làm việc trong một môi trường tốt, theo đuổi đam mê của mình. Thế nhưng không phải ai cũng may mắn chọn được một công việc như vậy.
Xem thêm [+]Những bài học từ công việc
Ngày đăng: 07/07/2026 - Lượt xem: 13
Khi giao những công việc mang tính thử thách, người quản lý cần biết nhân viên mình học hỏi được gì qua đó. Nếu những bài học được chính nhân viên thừa nhận là bổ ích, “không sách vở nào dạy được” thì vai trò của người quản lý càng có tác dụng và không thể thay thế trong đào tạo năng lực cho nhân viên.
Xem thêm [+]Nghịch lý: Gần 1/3 người mới nhận bằng Tiến sĩ rơi vào cảnh thất nghiệp, chuyện gì đang xảy ra với thị trường lao động?
Ngày đăng: 06/07/2026 - Lượt xem: 23
Trình độ học vấn cao không còn đồng nghĩa với cơ hội việc làm rộng mở khi tỷ lệ thất nghiệp của người mới nhận bằng tiến sĩ tại quốc gia này đang ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
Xem thêm [+]Kiểu lãnh đạo nguy hiểm nhất mà nhân viên khó nhận ra
Ngày đăng: 06/07/2026 - Lượt xem: 23
Có một dạng sếp tệ mà không ai phàn nàn công khai - vì trên giấy tờ, họ trông như đang làm đúng mọi thứ hiện đại: không quản lý vi mô, tin tưởng nhân viên, để mọi người tự quyết.
Xem thêm [+]Khi “bản sao AI” thay thế nhân sự nghỉ việc
Ngày đăng: 06/07/2026 - Lượt xem: 17
Tại Trung Quốc, xu hướng "số hóa" kỹ năng cá nhân vào hệ thống AI nội bộ đang trở nên phổ biến. Dù giúp lưu giữ tri thức và duy trì hiệu suất, xu hướng này khiến người lao động lo lắng nguy cơ bị AI thay thế và áp lực đào tạo lại "người thay thế" chính mình.
Xem thêm [+]Phụ nữ và những tình huống ứng xử nơi công sở
Ngày đăng: 05/07/2026 - Lượt xem: 27
Phụ nữ và những tình huống ứng xử nơi công sở
Xem thêm [+]3 việc người EQ thấp thích làm nhất vào buổi sáng
Ngày đăng: 05/07/2026 - Lượt xem: 39
3 việc người EQ thấp thích làm nhất vào buổi sáng
Xem thêm [+]62 tuổi, về hưu tôi mới ngộ ra 7 BÀI HỌC chốn công sở: Cách giao tiếp đôi khi quan trọng hơn năng lực, học trường top vẫn có thể bị sa thải
Ngày đăng: 05/07/2026 - Lượt xem: 32
62 tuổi, về hưu tôi mới ngộ ra 7 BÀI HỌC chốn công sở: Cách giao tiếp đôi khi quan trọng hơn năng lực, học trường top vẫn có thể bị sa thải
Xem thêm [+]Ngành học kinh tế nào có thể bị AI thay thế?
Ngày đăng: 04/07/2026 - Lượt xem: 39
TS. Vũ Văn Ngọc, Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, ĐH Kinh tế Quốc dân chia sẻ: "Trong kỷ nguyên số, điều tạo nên lợi thế cạnh tranh không phải là AI hay con người, mà là con người biết sử dụng AI hiệu quả. Đây là định hướng được Đại học Kinh tế Quốc dân tích hợp vào các chương trình đào tạo năm 2026".
Xem thêm [+]Chọn ngành, chọn trường giữa thời đại AI
Ngày đăng: 04/07/2026 - Lượt xem: 41
Chọn ngành, chọn trường giữa thời đại AI
Xem thêm [+]Danh mục ngành nghề
Góc cuộc thi
- Không thi thực hành trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia 2021-2022
- Học sinh Việt vô địch cuộc thi Tin học văn phòng thế giới
- Sinh viên văn hóa đạt giải Nhất cuộc thi về ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo
- [Nghề nào cho em] Năng lực bản thân - Vũ khí của sự khác biệt
- [Nghề nào cho em] Đơn phương nghề báo
- [Nghề nào cho em] Ước mơ hay xu thế - lựa chọn con đường phía trước
- [Nghề nào cho em] Hành trình của những giấc mơ
- [Nghề nào cho em] Đại học có phải con đường duy nhất để dẫn đến thành công

.jpg)
.jpg)







