Khi Bước Vào Đại Học, Tự Do Có Thật Sự Là Tự Do?

Có một buổi sáng đầu tháng chín, mình đứng trước cổng trường đại học với cảm giác nhẹ nhõm đến lạ. Sau những năm tháng quen với tiếng trống báo giờ, những lời nhắc “nhớ làm bài tập nhé”, mình tưởng cánh cổng ấy mở ra một khoảng trời rộng hơn. Không còn ai hỏi hôm nay có tiết gì, không còn giáo viên nhắc hạn nộp. Đại học, trong tưởng tượng của mình, giống như một căn phòng có rất nhiều cửa sổ: muốn bước qua ô cửa nào, vào lúc nào, đều là quyền của mình.

1. Khi tự do trở thành bài học đầu tiên

Trước khi bước qua cánh cổng đại học, mình hình dung về những ngày thật rộng. mình nghĩ bản thân sẽ có nhiều thời gian hơn, được tự quyết định hôm nay học gì, đi đâu, nghỉ lúc nào. Buổi sáng đầu tiên không có tiết, mình nằm thêm trên giường và tự nhủ bản thân còn cả một ngày phía trước.

Nhưng tự do ấy nhanh chóng có một mặt khác. Một tuần không có bài kiểm tra trở thành một tuần tôi gần như không học. Một bài tập còn hai tuần mới đến hạn được đẩy sang ngày mai. Những buổi chiều trống nối tiếp nhau, tưởng như rất dài, nhưng đến cuối tuần mình vẫn chưa hoàn thành được điều gì. Mình bắt đầu sống theo cảm hứng: hôm nào có hứng thì học thật nhiều, hôm nào mệt thì tự cho phép bản thân nghỉ.

Nguồn: Pinterest

Cho đến một tối, khi ánh đèn bàn đã bật từ lâu mà trước mặt mình vẫn là một chồng việc chưa động đến. Một bài thuyết trình phải hoàn thành vào sáng hôm sau, nhóm học tập liên tục hỏi phần việc của mình. Ngoài cửa sổ, phố đã vắng. Mình ngồi nhìn màn hình và bất chợt nhớ những buổi tối cấp ba, khi mẹ đi ngang qua bàn học hỏi: “Học xong chưa?”. Ngày ấy mình từng thấy câu hỏi ấy phiền phức. Đêm đó, mình mới hiểu điều mình nhớ không phải sự kiểm soát, mà là cảm giác có người nhắc mình đừng bỏ quên điều quan trọng.

Từ trải nghiệm ấy, trong những ngày đầu đại học, mình nhận ra một hiểu lầm khá phổ biến của tân sinh viên: chúng ta thường nghĩ đại học tự do hơn bởi ở đây không còn ai quản mình. Nhưng thực chất, đại học chỉ chuyển người quản lý từ bên ngoài vào bên trong. Trước đây, có người nhắc deadline, kiểm tra bài vở, yêu cầu mình đúng giờ. Bây giờ, tất cả trở thành trách nhiệm của chính mình. Không ai ngăn chúng ta ngủ thêm, trì hoãn hay bỏ một buổi học. Cũng không ai chịu hậu quả thay.

2. Làm chủ thời gian, thay vì chạy theo nó

Vì vậy, mình không nghĩ câu “đại học tự do hơn” là sai. Nó chỉ dễ bị hiểu sai. Tự do không phải là muốn làm gì cũng được, càng không phải là sống mà không cần nguyên tắc. Tự do là khi mình được quyền lựa chọn và phải chấp nhận kết quả của lựa chọn ấy. Một buổi sáng không có tiết có thể là thời gian nghỉ ngơi, nhưng cũng có thể là vài giờ để hoàn thành bài tập. Không ai quyết định thay mình.

Sau lần ấy, mình bắt đầu thay đổi cách sử dụng thời gian. Mình không lập một thời khóa biểu kín mít, bởi tự quản không đồng nghĩa với biến cuộc sống thành danh sách nhiệm vụ. Mình chỉ ghi lại những việc quan trọng, chia bài lớn thành từng phần nhỏ và cố hoàn thành trước hạn. Để việc này thực tế hơn, mình bắt đầu lập to do list cho từng ngày, sắp xếp công việc theo mức độ ưu tiên thay vì cố làm tất cả cùng lúc. Với những bài cần tập trung trong thời gian dài, mình thử áp dụng phương pháp Pomodoro, chia thời gian học thành những khoảng ngắn xen kẽ với vài phút nghỉ. Nhờ vậy, mình không còn cảm giác một bài tập quá lớn đến mức không biết bắt đầu từ đâu. Mình dành thời gian cho việc học, nhưng cũng để lại khoảng trống cho một buổi cà phê, một buổi đi bộ quanh sân trường. Khi biết mình đang lựa chọn thời gian cho điều gì, mình không còn cảm thấy mỗi phút rảnh đều phải được lấp đầy.

Nguồn: Pinterest

Quan trọng hơn, mình học cách tự hỏi trước mỗi quyết định: “Nếu không ai nhắc, mình có vẫn làm điều này không?”. Câu hỏi ấy khiến mình nhìn lại nhiều thói quen. Mình học vì muốn hiểu hay chỉ vì sợ điểm kém? Mình đến lớp vì trách nhiệm hay chỉ vì có người điểm danh? Mình nghỉ ngơi vì thực sự cần hay chỉ đang trì hoãn? Những câu hỏi ấy khiến sự tự do trở thành cơ hội để hiểu bản thân.

3. Trưởng thành là tự biết mình cần gì

Có lẽ đó cũng là điều khác biệt lớn nhất giữa cấp ba và đại học. Ở cấp ba, chúng ta được dạy bằng những khuôn khổ có sẵn. Ở đại học, chúng ta bắt đầu phải tự xây dựng khuôn khổ cho mình. Không phải cứ bận rộn mới là trưởng thành. Điều cần thiết là biết mình đang làm gì, vì sao mình làm nó và sẵn sàng chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy.

Mình từng nghĩ ngày không còn ai quản sẽ là ngày mình được sống thoải mái nhất. Bây giờ, mình nghĩ khác. Sự tự do của đại học đáng quý chính vì nó buộc chúng ta lớn lên trong âm thầm. Không có tiếng trống báo giờ, không có lời nhắc từ phía sau, chỉ có chiếc đồng hồ trên bàn và quyết định của chính mình. Có ngày ta chọn đúng, cũng có ngày phải trả giá. Qua từng lựa chọn, ta dần hiểu rằng trưởng thành không phải là khi không còn ai quản mình, mà là khi chẳng cần ai quản, mình vẫn biết điều gì cần làm.

----------------------------
Người viết: Mai Thuỳ Linh

CÁ NHÂN CÓ NHU CẦU TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP VUI LÒNG ĐĂNG KÝ:

Loading ...